lavki

Lod. Lavki

en de

Lavki-prijs

Ludovic Van Winkel, pseudoniem Lod. Lavki, (Heks, 10 januari 1893 - Hasselt, 25 juli 1954) was een Belgisch Nederlandstalig schrijver, priester, leraar te Hasselt (1920-1954), aalmoezenier van de Limburgse padvinders en een van de meest gelezen Vlaamse jeugdboekenschrijvers. 

Zijn vader, Gerard Van Winkel uit Overpelt was onderwijzer en vestigde zich te Heks, waar hij ook gemeentesecretaris en organist was. Zijn moeder was afkomstig van Heers.

Lavki begon zijn middelbare studies aan het Onze-Lieve-Vrouwecollege te Tongeren. Al in de vijfde Latijnse won hij de prijs voor het beste opstel, uitgeschreven door de Limburgse studentenvereniging. Later studeerde hij aan het Klein Seminarie van Sint-Truiden en Saint Roch en in 1930 behaalde hij voor de centrale examencommissie de kandidatuur in de Germaanse filologie.


Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd hij samen met Leo, zijn broer-priester, brancardier aan het oorlogsfront. Daar is zijn schuilnaam ontstaan. Voor de Russische soldaten in het kamp van Mailly bij Verdun vertaalde hij zijn naam Van Winkel in het Russisch: Lavki. In 1920, nog voor zijn priesterwijding, begon hij les te geven aan het Sint-Jozefscollege te Hasselt en hij bleef als leraar aan het college verbonden tot in 1954. 

Tijdens een scoutsvergadering rond kerstmis 1923 vertelde Lavki een verhaal. Een van de jongens vroeg de aalmoezenier na afloop naar het boek met dit verhaal. In enkele dagen tijd zette Lavki het boek op papier. Zo werd "De Kleine Koning" het eerste verhaal dat gepubliceerd zou worden en het begin van een lange reeks van een zestigtal jeugdboeken, waarvan er een groot aantal vertaald werden in het Duits, Frans en Spaans.

In 1939 werd het boek "Siee-Krath" bekroond met de prijs der Vlaamse Provincies voor het beste jeugdboek. Gerard Walschap schreef over hem: 'In Lavki is herboren de verloren gave onzer beste vertellers…'

Kort na Lavki's dood werd het Lavki-comité opgericht. In 1955 al werd de eerste provinciale Lavki-jeugdprijs voor het beste kortverhaal uitgereikt. Toen na jaren de belangstelling hiervoor verzwakte, lanceerde het comité de vijfjaarlijkse Lavki-prijs voor het beste jeugdboek. In 2016 wordt de prijs voor de negende keer uitgereikt.

Op initiatief van het Lavki-comité werd in 1979, 25 jaar na Lavki's dood, in het stadspark van Hasselt een Lavki-monument onthuld, gebeeldhouwd door Raf Mailleux en in 2004, 50 jaar na Lavki's dood, creëerde rozenkwekerij Louis Lens op vraag van de oud-voortrekkers een Lavki-roos. Zij is een blijvend eerbetoon aan deze veelzijdige man: geliefd scoutsaalmoezenier, jeugdschrijver en priester-leraar.